Het is hier nog altijd heel warm, al is de temperatuur 10 graden gezakt. We hebben vorige week hier temperaturen van boven de 40 graden gehad, wat uniek is voor dit gebied. En daar is natuurlijk heel veel over te doen. Uiteraard wordt de oorzaak gezien in de opwarming van de aarde en ik wil ook helemaal niet zeggen dat die er niet is. Maar het is wel de vraag in hoeverre de verdere interpretatie van dit gebeuren juist is. Ik vind natuurlijk van niet, dat is duidelijk.
Kijk, er wordt natuurlijk altijd gekeken naar wat de mensen doen met hun CO2, met hun stikstof. Dat zijn de boosdoeners, daar moet wat aan gedaan worden. Het neemt bizarre vormen aan, hoe je uiteindelijk gecontroleerd zou kunnen worden in wat je uitstoot is.
Ik heb weleens gezegd, de grootste uitstoot is natuurlijk onze ademhaling. Komt er ook een moment dat er gezegd wordt van hou maar op met de ademhaling, want dat verontreinigt de aarde te veel. Nou ja, zo kun je natuurlijk heel wat af mopperen. Maar voor mij ligt het toch wel een beetje anders. Wanneer je nou toch kijkt naar wat er op deze aarde allemaal gebeurt. En je zou de gedachte eens toelaten dat de aarde een levend wezen is – niet een of andere steenklomp met lava en vuur van binnen, maar een levend wezen? Als je dat tot je zou toelaten, dan zou je veel meer mogelijkheid hebben om te begrijpen dat datgene wat die aardebewoners die wij zijn doen, dat dat zo langzamerhand voor het levende wezen aarde niet meer te verdragen is.
Er is een enorme serie aardbevingen in Venezuela geweest. Dan kun je natuurlijk zeggen, nou ja, oké, dat treedt van tijd tot tijd op. Maar moeten we dat niet toch ook vanuit een spiritueel standpunt bekijken en ons afvragen, ja, gaat het eigenlijk wel over CO2 en stikstof? Of gaat het veel meer over het gedrag van de mensen op aarde? En wanneer je nou toch ziet wat er aan, nou ik mag toch wel zeggen, zinloze oorlogen gevoerd wordt, die helemaal nergens toe leiden tot nog toe, die een oorsprong hebben waarvan je denkt, ja dat slaat al nergens op. Maar de gang van zaken en waar het naartoe leidt, daar zit ook helemaal geen schot in.
En intussen doet zich het merkwaardige verschijnsel voor dat de financiële markten daar heel goed bij gedijen. Dus wanneer je bijvoorbeeld aandelen zou hebben en je ziet dat ze aan het stijgen zijn, dan zou je je toch wel eens moeten afvragen, waar berust dat nou toch eigenlijk op, want het is toch eigenlijk een grote ellende op aarde, je zou verwachten, met oliecrisis en alles wat daarmee samenhangt, dat aandelen zouden kelderen, maar dat doen ze niet, ze stijgen. En wat mij betreft heeft dat alles toch ook heel duidelijk te maken met het feit dat er een oorlogsindustrie bestaat.
Het is niet alleen een slagveld, maar het is ook een industrie die daarbij gedijt. En het doet toch ongelooflijk pijn wanneer je iedere keer weer moet vernemen dat Nederland weer zo en zoveel miljarden uitgeeft aan wapenproductie. Wanneer je bedenkt dat elk wapen in die productie ervoor is om mensen te doden, dan is dat toch een onverdraaglijke gedachte.
Hoe moet een planeet die leeft het accepteren dat daarop, op die planeet, bewoners zich bevinden die met die planeet te maken hebben, die zo bezig zijn. Een aantal jaren geleden kwam ik langs een bepaalde reeks boeken op de persoonlijkheid van Kees Boeke, een Nederlander die vooral voor de Tweede Wereldoorlog, maar ook nog daarna veel in de bekendheid was. En het interessante van die man vind ik vooral, dat hij heel consequent dacht in het betalen van belasting.
Hij was een pacifist en vond dat wanneer hij belasting zou betalen, dat hij dan het oorlogstuig daarmee zou ondersteunen. Nou wil ik niemand aanraden om geen belasting te betalen, hoor dat goed, maar het is wel een heel interessant voorbeeld, want die man heeft dat samen met zijn vrouw werkelijk tot het uiterste toe doorgevoerd, zo dat hij elke keer weer in de gevangenis belandde, wegens niet betalen van de belasting, en dat hij moest meemaken dat er beslag gelegd werd op al zijn spullen, ook bijvoorbeeld op zijn vleugel. Hij was een enthousiast musicus, een Bach-liefhebber, maar ook een onderwijzer, maar dat nam hij allemaal voor lief, omdat die gedachte dat zijn belastinggeld mee zou helpen aan het in stand houden van wapenproductie, onverdraaglijk was. Ik vind dat een groot voorbeeld. Hij ging ook de straat op om min of meer te preken, hij werd dan ook iedere keer opgepakt en weer in de gevangenis gestopt. Je krijgt daar een soort liefdevolle glimlach bij, dat iemand in zijn leven zo ongelooflijk ver gaat.
Nou, nogmaals, ik wil niemand ertoe bewegen om geen belasting te betalen, maar wel om zulke gedachten eens te hebben. Wat doen wij als mensheid nu eigenlijk nog op deze aarde? Dat is toch wel de heel grote vraag. Was het niet oorspronkelijk misschien de bedoeling dat de mens een morele ontwikkeling zou doormaken? En dan is er misschien hier en daar wel iemand die dat consequent doet, zoals deze Kees Boeke, maar in het geheel, in het grote geheel, komt nou niet bepaald naar voren dat de mensheid in zijn algemeenheid bezig is zich moreel te ontwikkelen.
Wetenschappelijk, intellectueel enigszins, politiek misschien, hoewel ik dat eigenlijk ook meer een neergang vind. De techniek neemt natuurlijk enorme vormen aan, daar is de ontwikkeling duidelijk, maar wat doet de mens nou eigenlijk nog aan dat wat in de mens als mogelijkheid als vuur smeult, namelijk wat doet de mens aan het vuur van de liefde? Niet het vuur van kanonnen, maar wat we onder elkaar aan waardering en vreugde zouden kunnen beleven. Kijk, en dan wil ik helemaal niet zeggen dat je een ja-knikker moet worden voor alles wat andere mensen doen, dat is iets anders.
Het is helemaal niet zo dat je zou moeten zeggen, nou ja, daar moet je ook geen kritiek hebben op wat andere mensen doen, want dat is tegen de liefde. Nou, daar ben ik het helemaal niet mee eens, maar dat je werkelijk vanuit bepaalde politieke of economische standpunten of globale principes er toe zou kunnen komen om geld uit te geven aan wapens waarvan je weet dat ze vernietigend zijn, dat is toch werkelijk echt een schande. En ik hoor natuurlijk meteen het commentaar: ja, maar de dreiging en we moeten toch bewapend zijn enzovoort enzovoort.
Er was een mooi kort fragment van Maarten van Rossem die erop wees hoeveel nucleaire wapens geproduceerd zijn in de tijd van de koude oorlog die – God geve het – niet gebruikt worden. Maar hoeveel is daar niet aan verkwist? En wat zijn we nu aan het doen? Waar berust dit allemaal op? Dat zijn toch vragen die je voortdurend stelt. En ik hoor natuurlijk ook alweer in de commentaren alle opvattingen over, nou ja, hoe moet ik het zeggen, wat er aan grote agenda’s gemaakt is en gevolgd wordt.
Dat zie ik natuurlijk ook, maar ik wil de vraag gewoon graag anders stellen. Ik wil de vraag niet stellen naar wat zijn er voor complotten die worden uitgevoerd, maar ik wil de vraag stellen naar hoe moet je als mens in deze wereld doorgaan met je morele ontwikkeling en niet ten val komen op dat grote slagveld van de wapenindustrie. Dat wilde ik in deze warmte graag gezegd hebben, want ik denk dat het daarom zo ondraaglijk warm wordt op aarde.
