De omvattende mensheid gezien als een zich ontwikkelend organisme
We stellen ons een levend concept van de volmaakte mens voor dat er in het begin al was. Ik wil niet denken aan een antropocentrische wereldbeeld, niet zo dat alles in het hele bestaan op de mens gericht is. Ook wil ik niet denken aan de volmaakte mens als eindpunt van een ontwikkeling, de volmaaktheid moet zich altijd weer kunnen openen naar nieuwe ontwikkeling. Maar wanneer je wilt denken over de vraag: wat is nu eigenlijk de mens?, dan moet je hem natuurlijk ook centraal stellen. Een volmaakt ideaalbeeld van de mens als uitgangspunt van een ontwikkeling naar de verwerkelijking van dat concept – het is moeilijk onder woorden te brengen. Maar wanneer je zo wilt denken dan ontvouwt zich het gedachtebeeld dat in het heelal, zoals we dat nu kennen, alle verschillende stadia van ontwikkeling in feite menselijkheid zijn. Maar dan heeft de mens alles wat hij in zich draagt ook als veruiterlijking om zich heen. Ik denk daarbij niet aan de individuele mens, maar aan de mensheid in zijn geheel, zoals die zich door eeuwen, door aeonen heen ontwikkelt. In zo’n ontwikkeling van de mens past de concurrentie tussen het hogere en het lagere in het geheel niet, want alles wat je als mens om je heen hebt behoort tot jouw eigen ontwikkeling.
Over schrijven. Van de volmaaktheid naar de beperktheid
Ik ervaar wanneer je met schrijven begint altijd weer, dat je telkens op een kruispunt komt waar je moet kiezen welke richting je zult inslaan. Je kunt nu eenmaal niet meerdere richtingen tegelijk ingaan, je zult toch telkens een weg moeten volgen. Dat betekent dat je vele andere mogelijkheden laat liggen en elke niet ingeslagen weg versmalt je mogelijkheid om dat oorspronkelijke ideaalbeeld te benaderen. Dat kun je ervaren als een menselijk onvermogen. Je moet je met het denken in de stroom van de tijd begeven en dat betekent dat je alleen maar in het verloop van die tijdstroom kunt komen tot een benadering van de volledigheid.
Evolutie en involutie
Wanneer je de stroom van de evolutie ziet als de stroom van de tijd van het verleden naar het heden dan zou je die op ons toekomende kracht kunnen zien als een stroom van de tijd die vanuit de toekomst naar het heden komt en die dan logischerwijze de naam zou moeten dragen van involutie. Alfa wordt omega maar omega vormt alfa.
De Rede: oorzakelijke principes en de universele samenhang der begrippen
De Rede is het menselijke vermogen dat niet alleen gericht is op oorzakelijke principes, maar op de universele samenhang der dingen en processen, en op de mogelijkheid om hierin zinvol actief te zijn.
Het begrip van de ontwikkeling in ons verstand: oorzaak en gevolg?
De hoofdcategorieën van het verstand zijn de twee begrippen oorzaak en gevolg. Daarmee denkt het verstand, daarmee doet het verstand zijn onderzoek, daarmee vindt het zijn resultaten. Vanuit de opeenvolging oorzaak-gevolg is dan ook de theorie van de evolutie geconcipieerd. Zo gezien berust de omvattende ontwikkeling vanuit het mineraal tot aan de mens een opeenvolging van oorzaken en gevolgen. Zo denkt het verstand omdat het zelf bij de ontwikkeling van processen alleen maar zo te werk kan gaan. Ook onze techniek is volledig gebaseerd op het principe oorzaak en gevolg.
Het waagstuk van het zelfstandige denken
Maar we kunnen natuurlijk best ook eens een uitstapje maken. We hoeven niet alleen aan de leiband van de wetenschap te lopen, we kunnen ook eens wagen om zelf te denken. Laten we met dit zelf-denken eens de evolutietheorie bedenken. Het eerste wat dan opeens opvalt, is het woord ’theorie’. Natuurlijk, het moet wel een theorie zijn, want geen wetenschapper kan zeggen dat hij bij alle stadia bewust heeft kunnen toetsen. Er is weliswaar een schat aan gegevens aanwezig, skeletresten uit de oertijd, maar ook de diersoorten die nu nog in de natuur leven. Daarin is een ontwikkeling te herkennen, die erop duidt dat er een evolutie heeft plaatsgevonden – en die moet dan nog steeds plaatsvinden. Maar de exacte duiding van alle gegevens vormt toch een theorie, dat is geen zekerheid. Het kan altijd zijn, dat de mens kardinale interpretatiefouten maakt, die, wanneer ze zouden worden herkend, de gangbare theorie op losse schroeven zou zetten.
Waarom een blog beginnen?
Van verschillende kanten is mij het laatste half jaar gevraagd om met een blog te beginnen. Tot nog toe schrijf ik alleen boeken, bij uitzondering een tijdschriftartikel, houd voordrachten en geef workshops in meerdere Europese landen. De oproep om deel te nemen aan de uitwisseling in de social media heb ik een tijd terzijde geschoven. Maar geleidelijk aan raak je dan toch aan het idee gewend en zie je er zelfs iets positiefs in.