In het voorjaar van 2019 kwam er een boekje van mij uit, Het Geheim van het Getal. Ik heb er veel moeite voor gedaan om onder te duiken in de essentie van het getal. Ik moest Pythagoras, Plato en Boëtius bestuderen. En opnieuw voelde ik sterk hoe machteloos ons intellect is in vergelijking met het inzicht van deze oude denkers. Wie denkt er nog bij het rekenen aan dat er een verschil is tussen hoeveelheid en grootte? Dit is zo’n gewoonte geworden dat je er niet eens over na hoeft te denken.

Zo hebben we ook het fenomeen nul. Voor ons is het vanzelfsprekend, maar wie weet dat dit ‘getal’ pas rond het jaar 1000 in de Europese wereld is gekomen? Daarvoor was er geen symbool voor ‘niets’.

Vandaag worden we gebombardeerd met getallen. Rudolf Steiner wees er ook op dat de mens niet zo heel veel kan overzien. Onder tien gaat het, daarboven nog een beetje, maar dan faalt het overzicht en wordt het getal een abstracte grootheid of hoeveelheid. Dan hebben we verhoudingen nodig om te kunnen interpreteren. Als je zegt 1650 km, dan heb je niet veel. Maar als je zegt: dat is de afstand Amsterdam-Rome … Dan wordt het begrijpelijk, krijgt het getal betekenis. Dat is vanzelfsprekend, je hebt een verhouding nodig. Het aantal is een relatief gegeven. Toen de euro nog niet bestond, was je in Italië al snel miljonair, in Duitsland moest je veel rijker zijn en in Engeland moest je echt heel veel geld hebben — alles naar verhouding.

Dit voor de hand liggende inzicht lijkt nu te zijn verloren gegaan. Men smijt de getallen gewoon op tafel, dag na dag, bij voorkeur de sterftecijfers, en geeft geen verhoudingen aan. Ja, relatie tot de dood, en relatie tot het land. Voorzichtig ook de relatie met de leeftijd, maar dat maar liever niet. Zo gaan relaties en proporties verloren. Duizend is veel. Twintigduizend is heel veel. En als het woord dood ermee geassocieerd wordt, is het verschrikkelijk.

Wie is er gestorven? Gestorven aan Corona, of Covid-19. Eigenlijk moeten alleen degenen worden geteld die niet zouden zijn gestorven zonder Covid-19. Maar nu is het omgekeerde het geval, alle personen die verdacht kunnen worden of bij wie Covid-19 werd vastgesteld, worden meegerekend. In de Duitse Corona kritiek horen we nu: Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen gestorvenen aan Corona, en gestorvenen met Corona. Als iemand overlijdt aan een ongeluk en hij had ook Corona, dan is hij een Corona-overledene.

Maar nu wat getallen, zodat de onderlinge relaties duidelijk worden. Dit zijn cijfers voor Nederland, met nu 17,28 miljoen inwoners. Het zijn de sterftecijfers voor 2018.

Gestorven aan hart- en vaatziekten: 37.769 sterfgevallen in één jaar.

Gestorven aan kanker: 44.739 sterfgevallen in één jaar.

Gestorven aan influenza: ongeveer 9444 (iets minder, week 51 en 52 van 2017 zijn inbegrepen). Het was een ernstige griepepidemie. In 2018/2019 was het getal circa 2900.

Gestorven aan een chronische ademhalingsziekte: 6800 doden.

Gestorven aan verkeersongevallen: 678 doden. De krant meldde: Wereldwijd zijn 1,3 miljoen mensen omgekomen bij verkeersongevallen. Dit is ook een voorbeeld van het feit dat verhoudingen belangrijk zijn om te weten wat het getal betekent. In Nederland betekent dat 678.

Gestorven door euthanasie: 4400 doden.

In 2020 zijn de aan Corona toegeschreven sterfgevallen in Nederland: op 3 mei: 4987 sterfgevallen.

Wat zullen de andere cijfers zijn in 2020? Hetzelfde? Meer, minder? Wat zijn dan de verhoudingen?

Wat zijn de beschermende maatregelen tegen kanker en hartziekten? Het was toch zo belangrijk om veel te lopen om hartaandoeningen te voorkomen? Nu zit iedereen zo veel mogelijk thuis. En wat doen deze maatregelen van het zo veel mogelijk thuis zitten bij het veroorzaken van kanker? Weten we dat?

Wat weten we eigenlijk?

In één jaar tijd sterven in Nederland ongeveer 82.000 mensen aan kanker en hart- en vaatziekten, tegenover 4987 coronadoden tot nu toe. Wat zijn dit voor verhoudingen? Dat je zou kunnen worden besmet met corona en de andere ziekten eigen schuld zijn? 4400 mensen wilden zelf sterven (euthanasie), maakt het niet uit dat ze sterven, omdat het hun eigen wens was? Of wat? Wat betekenen cijfers? Ik vraag het alleen maar.

Het getal door Mieke Mosmuller