‘Ik ben degene die de natuur van de mens met het oog op de gelijkenis met de wereldbouw als model vorm heb gegeven, opdat de mens in zijn natuur als in een spiegel de schrift van de wereld zelf kan vergelijken. Zoals namelijk de eendrachtige tweedracht, de eenvormige veelvoudigheid, de wanklinkende harmonie, de niet overeenstemmende overeenstemming van de vier elementen de structuur van het koninklijke paleis, van de wereld, verzoent, zo voegt de gelijksoortige ongelijkheid, de niet gelijkende gelijkendheid, de vormloze gelijkvormigheid, de onderscheiden onderscheidloosheid van de vier eigenschappen het gebouw van het menselijke lichaam samen. En de eigenschappen die als bemiddelaarsters tussen de elementen optreden zijn dezelfde als die tussen de vier temperamenten een blijvende vrede brengen. En zoals tegen de vastgestelde beweging van het firmament het leger van de bewegende planeten strijdt in weersprekende loop, zo ontdekt men in de mens een blijvende vijandschap tussen lust en rede.

De beweging van de rede namelijk neemt haar aanvang bij het hemelse, doorloopt het aardse, het vergankelijke en wordt door het denken weer tot de hemel terugbewogen. Daar tegenover slingeren de planeetbewegingen lucht tegen het stevige van de rede, waarbij ze in het aardse laveren. De lust verleidt de menselijke geest in de neergang, in het Boze, om hem te doden. De rede nodigt hem uit tot de opgang, de deugd, opdat deze ontstaat. De een verandert de mens degenererend in een beest. De ander verlicht hem naar mogelijkheid tot God. Zij verheldert de nacht van de geest door het licht der beschouwing. De ander vernietigt het licht van de geest door de nacht van de begeerte. De een laat de mens met de Engelen spreken. De ander dwingt hem om met de dieren te drinken. De een leert de mens hoe hij in ballingschap zijn vaderland kan vinden. De ander dwingt in het vaderland de mens in ballingschap.'(Alanus ab Insulis, De klacht van Natura).

Uitzicht vanuit Beatenberg, Zwitserland.

Natura spreekt 2018 door Mieke Mosmuller