Thomas van Aquino

Het slechte vertegenwoordigt geen wezen (essentia).

‘Geen wezen [nulla essentia] is op zich slecht.’ (ScG III Hoofdst.7).  Een toelichting: ‘Het slechte is namelijk, zoals gezegd (III, 6), niets anders dan de ontbering van datgene waartoe men van nature aangelegd is en wat men hebben moet. Zo is bij allen het gebruik van het woord ‘slecht’. De ontbering (privatio) is echter geen wezen, maar het is ‘een negatie in de substantie’ (Aristoteles). Het slechte is dus geen wezen in de dingen.'(ScG, III, hoofdstuk 7)

Een verdere toelichting:
‘Elk ding heeft bij zijn wezen passend een ‘zijn’. In zoverre het een zijn heeft, heeft het een goed-zijn. Want wanneer het goede dat is, waarnaar alles streeft, moet men juist het ‘zijn’ een goed zijn noemen, omdat alles naar het zijn streeft. Dus is alles goed, voor zover het een wezen heeft. Goed en slecht worden echter tegenover elkaar gezet. Daarom is niets slecht, voor zover het een wezen heeft. Dus is geen wezen slecht.’ (ScG, III, Hoofdstuk 7)

Nog een toelichting:
‘Het zijnde laat zich in de actualiteit [actum] en potentialiteit [potentiam] indelen. De actualiteit als zodanig echter is een goed-zijn. Want voor zover iets actueel is, is het volkomen.
Ook de potentialiteit is een goed-zijn. Want zij streeft naar de actualiteit, zoals elke beweging toont. Zij komt zelfs met de actualiteit overeen, is daaraan niet tegengesteld. Zij behoort met de actualiteit tot dezelfde soort. Ontbering kan alleen als accidens ervan worden beschouwd. Dus is alles, wat is, hoe het ook zijn mag, voor zover het een zijnde is, goed. Het slechte heeft dus geen wezen.'(ScG, III, hoofdstuk 7)

De overeenstemming met de geloofsleer:
‘Daarom wordt gezegd in Gen 1,31: ‘God zag alles, wat Hij geschapen had, en het was zeer goed.’ Koh 3,II: ‘Alles heeft Hij goed geschapen op zijn tijd’ en I Tim 4,4: Elk goddelijk schepsel is goed.’

Verder zegt Dionysius in het vierde hoofdstuk over de Goddelijke Namen: ‘Het slechte bestaat niet’, namelijk op zich, ‘noch’ is het iets ‘in dat, wat bestaat’, als een bijkomend iets, zoals bijvoobeeld het witte of het zwarte.’ (ScG, III hoofdstuk 7).

‘Wat niet is, is geen oorzaak. Elke oorzaak moet ook een zijn zijn. Maar het slechte is geen zijn, zoals bleek te zijn (III, 7). Dus kan het slechte geen oorzaak der dingen zijn. Zou dus iets slechts ergens door veroorzaakt zijn, dan is dat door het goede.’ (ScG, III, hoofdstuk 10)
(Alleen het goede kan de oorzaak van het slechte zijn).

Thomas van AquinoThomas van Aquino en het Boze door Mieke Mosmuller