Het Belang van Herhaling

Wij volgen het hoofdstuk ‘Reïncarnatie en Karma’ in het boek Theosofie van Rudolf Steiner, om een indruk te krijgen hoe men met het denken alleen al een heel grote zekerheid kan verkrijgen over dit fenomeen reïncarnatie en karma. Eerst had Rudolf Steiner de vraag gesteld, of het misschien zo zou kunnen zijn dat – zoals wij in onszelf een geheugen hebben – ook de wereld een geheugen heeft, een geheugen voor de daden die wij aan haar verrichten.

Hebben Gedachten Kracht?

De vraag is, hebben gedachten kacht? We proberen natuurlijk mee te denken met de Wereldgebeurtenissen. En de vraag is of dat ook iets verandert aan het wereldgebeuren wanneer we dat zo doen. Ik geloof dat wanneer je met het gewone meer associatieve denken meedenkt, dat dat dan niet veel effect heeft. De alledaagse gedachten, daar grijp je als het ware zo doorheen, die hebben weinig, geen kracht. In elk geval geen kracht die in het wereldgebeuren iets te betekenen heeft. Maar het is natuurlijk aan de andere kant zo dat het wel bekend is – en dat is ook in niet zozeer spirituele richtingen bekend – dat wanneer je met je gedachten Iets wil, dat dat wel degelijk een kracht genereert die dan ook helpt, dat dat gebeurt wat je wil.

De voorouders van de persoon

Laten we verdergaan met karma en reïncarnatie zoals Rudolf Steiner dat voor ons begrijpelijk heeft gemaakt in zijn boek Theosofie.
Het bijzondere daaraan is dat hij steeds geprobeerd heeft duidelijk te maken dat het geestelijke werkelijk met het denken gevolgd kan worden, dat men dat kan begrijpen, dat men daarvoor niet helderziend hoeft te zijn, maar dat de – zoals hij het soms noemt – gezonde mensenverstand daarvoor aanwezig is en ook geestelijk genoeg is om een door een helderziende geschouwde geesteswetenschap te begrijpen.
En hij geeft eigenlijk in het boek Theosofie, en als voorbeeld in het hoofdstuk over reïncarnatie en karma, daarvan getuigt hij, dat het zo is. Wat men eigenlijk opmerkt, als men heel geconcentreerd en nauwkeurig leest wat hij geschreven heeft, dan merkt men dat het denken zich naar een ander niveau verschuift.

Democratie

We hebben de afgelopen weken in Nederland een val van het kabinet beleefd. Ik heb al eerder gezegd, ik kan mij niet met een partij verbinden. Dat lukt gewoon niet, omdat ik in alle partijen wel iets zie, maar in alle partijen ook heel veel zie waar ik het helemaal niet mee eens ben. Dus je zou haast zeggen, richt een eigen partij op, maar dat is al helemaal niet aan de orde. Maar wat er dan in ieder geval wel heel erg duidelijk opvalt, is het gebruik van het woord democratie. En ik moet zeggen dat me dat in toenemende mate is gaan irriteren hoe dat woord gebruikt wordt, met wat voor een manier van doen en een bepaalde vorm van zeker weten dat juist die partij die aan het woord is, weet wat de juiste democratie is. Nu is het natuurlijk oorspronkelijk een Grieks woord. En het betekent dat het de heerschappij van de burgerij is. Niet van het volk, maar van de burgers. Ik heb dat nog opgezocht. Het verschil tussen het Griekse demos en het Latijnse populus. Want je denkt dan natuurlijk ook aan populisme, wat ook zoveel gebruikt wordt, dat woord. En dat kan natuurlijk niet hetzelfde zijn. Dus daar moet wel een verschil zijn tussen demos en populus. En dat blijkt natuurlijk inderdaad ook zo te zijn, dat demos heeft meer te maken met de burger, terwijl populus is de natie, is het volk van een bepaalde nationaliteit. En wanneer je zegt democratie. dan betekent dat letterlijk dat de burgers de heerschappij hebben. En dan komt natuurlijk meteen de vraag van ja, hoe moet dat dan verwerkelijkd worden?

Het Geheugen is geen Dossier

Ja, er komen reacties op dat ik de antroposofische video’s in het Duits spreek. En het zou natuurlijk voor mij heel eenvoudig zijn om dit ook in mijn moedertaal te spreken. Maar u moet zich voorstellen dat wij jarenlang heel veel seminars en voordrachten hebben gegeven in het Duitstalige gebied. En dat er natuurlijk ook veel mensen zijn die daarbij zijn geweest. En ja, eigenlijk spreek ik in de eerste plaats voor deze mensen. En toen heb ik natuurlijk ook nooit in het Nederlands kunnen spreken, want dat zouden ze niet begrepen hebben. Want als je ergens live bent, zijn er immers geen ondertitels. Dus ik zet door. Ik ga verder in de Duitse taal, ook al is het misschien niet altijd perfect of helemaal niet perfect. Dat moet niet uitmaken. Ik probeer het zo goed mogelijk te doen.

Hotel Corona

Ik wilde vandaag mijn nieuwe boek presenteren. Dat is meer dan een week geleden verschenen, maar eigenlijk wel veel eerder geschreven. Ik zal proberen iets eromheen te vertellen. Door de meditatieve studie van de anthroposofie heb ik gevonden dat ieder mens vanuit een bepaalde wereldbeschouwing in de wereld staat. Dat heeft natuurlijk een achtergrond. Daar heb ik het niet over. Maar het is wel een feit dat wij allemaal vanuit een bepaalde blikrichting kijken naar onszelf en naar wat er in de wereld gebeurt. En dat zijn twaalf verschillende richtingen die ook met de dierenriem samenhangen. Het zijn bekende, grotendeels bekende, filosofische, spirituele wereldbeschouwingen. Zo heb je bijvoorbeeld het materialisme, maar je hebt ook het, recht daartegenover, het spiritualisme. Nu was het zo dat ik, dat is ongeveer rond de eeuwwisseling geweest, een impuls eigenlijk kreeg, om eens te proberen om romans te schrijven vanuit die twaalf wereldbeschouwingen. Nou ja, dat doe je natuurlijk niet van vandaag op morgen. En het is inmiddels 25 jaar verder. En ik heb de acht inmiddels gehaald.

Karma en Reïncarnatie

Karma en reïncarnatie, dat is een hoofdthema in de anthroposofie, en dit thema brengt eigenlijk datgene, wat in de oudheid nog vanzelfsprekend was, in de moderne tijd weer terug – in het Westen, zou ik willen zeggen, want in het Oosten was deze gedachte natuurlijk altijd al aanwezig. Maar in het Westen, in de westerse denkbeelden, is het natuurlijk toch iets nieuws, niet helemaal, maar toch behoorlijk. En het wonderbaarlijke bij Rudolf Steiner is, dat hij niet van ons verlangt dat we eenvoudigweg geloven dat de mens een reïncarnerend wezen is met karma, maar dat hij de moeite heeft genomen om datgene wat hij zelf in zijn schouwende bewustzijn als een vanzelfsprekendheid, als een waarheid heeft waargenomen, zo duidelijk mogelijk in gedachten voor ons te brengen, zodat we niet hoeven te geloven, maar dat we met gedachten kunnen meedenken, dat het wel zo moet zijn.

Voorjaar en de Kalender voor de Ziel

Ik wilde vandaag nog een keer ingaan op de kalender voor de ziel van Rudolf Steiner. Geschreven in 1912, 1913 misschien ook nog. En het zijn spreuken voor elke week, waarin je, als je die spreuken doet, kunt meebeleven hoe de verhouding tussen jou als mens en de natuur en de kosmos, de seizoenen, hoe die in het jaarverloop verandert. Dat is heel bijzonder. Aanvankelijk zul je dat misschien niet merken. Ik zou me kunnen voorstellen dat die spreuken in eerste instantie wat ingewikkeld lijken en dat je het gevoel hebt, na een jaar bijvoorbeeld, dat je ze gedaan hebt iedere week, dat je het gevoel hebt dat je nog steeds geen vat erop hebt. Hier en daar misschien iets gemerkt van een samenhang tussen datgene wat je mediteert en wat er in samenhang met de natuur en de kosmos gebeurt.

Katholiek Geloof en Anthroposofisch Weten

De dood van de paus heeft mij ertoe gebracht om mij nog eens af te vragen: wat is dan nu eigenlijk het verschil tussen het katholieke geloof en de anthroposofie? Als ik dat zo zeg, dan is natuurlijk het eerste verschil dat de anthroposofie geen geloof is en ook geen religie. Dus wat heeft het eigenlijk voor zin om dat te vergelijken? Ik wil het ook niet vergelijken, maar er zijn natuurlijk toch veel mensen die oorspronkelijk in de katholieke kerk geweest zijn, misschien ook gewoon daarin blijven, zich niet laten uitschrijven en dan toch de anthroposofie vinden en dat verkiezen. En dan is de vraag: wat is nu eigenlijk het verschil? Ik meen dat in de tijd van Rudolf Steiner de anthroposofie voor katholieken verboden was. Ik weet niet hoe ver dat gegaan is, maar het was niet toegestaan om zich tegelijkertijd katholiek te voelen en ook antroposoof te zijn. Dat zal toch wel soms zo geweest zijn, maar officieel was de anthroposofie natuurlijk niet iets goddelijks, denkt men. Het grote, grootste verschil is dat in de anthroposofie de weten van karma en reïncarnatie gekomen is. En dat wordt nog steeds helemaal afgewezen door de christelijke kerken. Hoewel er in het Nieuwe Testament toch plaatsen zijn, waar men eigenlijk moet lezen dat de gedachte toen leefde. Want er is immers de passage waarin Johannes de Doper zegt, toen hem gevraagd werd of hij Elia was, dat hij zegt: nee, dat ben ik niet. Hoe zou hij Elia kunnen zijn, als er geen reïncarnatie bestond? Dat zal ongetwijfeld door theologen beantwoord kunnen worden, wat dat dan wel zou betekenen. Maar men kan het natuurlijk ook zo lezen dat de vraag was: ben jij de gereïncarneerde Elias?

De Paus en Franciscus

Op tweede paasdag stierf de paus. Ik vond het een interessante opmerking van Poetin die zei: ik weet niet hoe het bij de katholieken is, maar bij ons is het zo dat wanneer iemand met Pasen sterft, dat een teken is dat het een beduidend leven geweest is. Ik moest toen denken aan Toon Hermans die op Goede Vrijdag gestorven is. Dat zal ongetwijfeld ook een teken zijn. Ik wilde dus deze video besteden aan, ja ik wil niet zeggen de paus, maar aan datgene wat door zijn dood toch ook wel wordt opgeroepen. Want het is natuurlijk toch. hoe je het ook bekijkt, de dood van een wereldleider. En dat gaf mij aanleiding om me nog eens te bezinnen op: hoe sta je daar eigenlijk in, in het bestaan en de betekenis van de paus.