Wereldherinnering

Aan het begin van het hoofdstuk Wederbelichaming en Karma in het boek ‘Theosofie’ van Rudolf Steiner heeft hij ons de vraag gesteld of het niet zo zou kunnen zijn dat de grote wereld ook een herinneringsvermogen heeft, zoals wij dat in het kleine ook hebben. Wanneer wij iets waarnemen of iets beleven, alle gebeurtenissen van het leven, die drukken zich in het geheugen af en wij zijn daartoe in staat, binnen bepaalde grenzen, wij zijn daartoe in staat deze voorstellingen opnieuw te vormen uit het geheugen. En Rudolf Steiner stelt dan de vraag of de wereld niet ook een geheugen heeft en dat deze wereld zich herinnert wat wij de wereld hebben aangedaan, of dat nu positief of negatief is, alles wat wij de wereld aandoen zou misschien door de wereld herinnerd kunnen worden. Dat is natuurlijk onmiddellijk onzin wanneer men de wereld slechts materieel bekijkt, dan kan dat helemaal niet. Zo’n vraag geldt alleen voor mensen die er gevoel voor hebben zich met het zielengeestelijke van de wereld bezig te houden. Dus, ons wordt die vraag gesteld. En nu, aan het einde van het hoofdstuk, komt die vraag terug. Men heeft bij het lezen van het hoofdstuk al vaak het gevoel: komt deze vraag nog tot een antwoord?

De Rattenvanger

Nu heb ik de vorige keer over een eerste scenario gesproken en een stukje uit een voordracht van Rudolf Steiner voorgelezen, waarin hij benadrukt dat wanneer de mensen de uiterlijke gebeurtenissen zuiver uiterlijk vervolgen en ook met het verstand uiterlijk combineren, er geen einde zal komen aan de chaos en de oorlogen in de wereld. En dat het nodig is dat de mensheid, wij, zo ver komen dat we een vaardigheid ontwikkelen om niet alleen te blijven stilstaan bij datgene wat de zintuigen en het verstand ons te bieden hebben, maar dat we een vermogen ontwikkelen om het geestelijke daarin gewaar te worden. Nou is dat natuurlijk iets – ik neem aan dat de meeste mensen die naar deze video’s kijken, luisteren dat die het geestelijke aspect al wel hebben aangenomen, dat er niet een geloof, maar een weten bestaat dat je in een wereld leeft en dat je als mens een mens bent die niet zo is zoals de zintuigen en het verstand alleen maar laten zien, maar dat er een geestelijke realiteit is die daarin zich openbaart.

De Aanleg als Getuigenis van de Individualiteit

In de vorige video heb ik geprobeerd, aan de hand van Rudolf Steiners Theosofie aan te geven hoe de ziel als middelste lid tussen lichaam en geest naar beneden, naar het lichaam toe, als gevoelsziel het astraallichaam doordringt, doorstraalt, en hoe van boven het geestelijke in de vorm van het geestzelf de bewustzijnsziel doorstraalt met het ware en het goede, en het schone is dan een gevolg. Rudolf Steiner voert dan de gedachtegang verder en er blijft natuurlijk nog een vraag: wanneer we zo in het leven staan en we hebben ons eigen mens-zijn en we hebben ook het mens-zijn van anderen, hoe onderscheiden we dan tussen bepaalde aanleg die iemand heeft, die uit de erfelijke aanleg komt, en de puur geestelijke aanleg? En in het volgende tekstgedeelte werkt Rudolf Steiner dat uit.

Een Eerste Scenario

Gedachten hebben geen kracht, zei ik de vorige keer. En ik heb geprobeerd dat te nuanceren door te zeggen dat ze wel kracht kunnen hebben. En ik vind het heel fijn dat daar zulke genuanceerde reacties op komen, niet alleen op YouTube, maar ook in de vorm van e-mails, dat geeft de moed om dit thema weer verder te doen. Een van de vragen was: Is er niet een tekst die we samen zouden kunnen doen of lezen, waardoor we gezamenlijk in de richting komen van een positief scenario, niet een oorlogsscenario, maar een positief wereldscenario. En ik weet al meteen welk citaat uit het werk van Rudolf Steiner ik daarvoor zou willen nemen.

De Ziel

Het lijkt erop dat ik elke keer moet uitleggen waarom ik als Nederlandse Duits spreek. Ja, dat kan ik natuurlijk niet elke keer doen. En ik weet maar al te goed dat ik een Nederlandse ben die probeert Duits te spreken. Maar ik blijf het zo doen, omdat ik veel Duitstalige vrienden heb, die in de loop der jaren min of meer met mij mee op weg zijn gegaan. En als ik echt over antroposofie spreek, zoals ik dat in deze video’s doe, dan spreek ik Duits. En helemaal slecht is mijn Duits natuurlijk ook niet. We gaan verder met de uiteenzettingen van Rudolf Steiner in zijn boek Theosofie over reïncarnatie en karma.

Gedachten Hebben Geen Kracht

Ik heb de vorige keer een pleidooi gehouden voor het feit dat gedachten kracht hebben. En ik zou dat vandaag willen tegenspreken. Ik geloof sowieso dat het goed is om jezelf regelmatig tegen te spreken, maar het is nu ook wel nodig. Ik reageer daarmee ook op een aantal reacties die er gekomen zijn, ook per e-mail wat ik altijd heel interessant vind en dat helpt ook echt om het onderwerp verder gestalte te geven. Dus ik bedank iedereen hartelijk voor de reacties die er altijd verschijnen, ik lees ze ook altijd. Gedachten hebben geen kracht. Gedachten zijn spiegelingen van iets wat ooit werkelijk was, maar wat nu min of meer vervalt tot een schijnspiegeling. En dan kun je zeggen, ja goed, dat zeg jij nou, maar wie bewijst mij dat, dat dat zo is? Nou ja, dat kun je jezelf al bewijzen. Wanneer je echt goed gaat kijken naar wat nou eigenlijk in jouw gedachten werkelijk is, dan vind je in feite, nou ik wil niet zeggen helemaal niets, maar dan vind je geen dichte, aanraakbare, werkzame activiteit, zoals je die in handelingen bijvoorbeeld hebt. Daarom heeft iemand die dan zegt, nou ja, gedachten alleen zijn niet genoeg, er moeten ook daden zijn, helemaal gelijk. Want als je meent dat je alles alleen maar met gedachten zou kunnen doen, dan heb je toch niet goed gekeken naar wat gedachten nu eigenlijk precies zijn. Ze zijn zoiets als een spiegelbeeld. En dan moet je je maar voorstellen, als je voor de spiegel gaat staan, dan zie je in de spiegel je spiegelbeeld, maar je voelt je werkelijkheid voor de spiegel.

Het Belang van Herhaling

Wij volgen het hoofdstuk ‘Reïncarnatie en Karma’ in het boek Theosofie van Rudolf Steiner, om een indruk te krijgen hoe men met het denken alleen al een heel grote zekerheid kan verkrijgen over dit fenomeen reïncarnatie en karma. Eerst had Rudolf Steiner de vraag gesteld, of het misschien zo zou kunnen zijn dat – zoals wij in onszelf een geheugen hebben – ook de wereld een geheugen heeft, een geheugen voor de daden die wij aan haar verrichten.

Hebben Gedachten Kracht?

De vraag is, hebben gedachten kacht? We proberen natuurlijk mee te denken met de Wereldgebeurtenissen. En de vraag is of dat ook iets verandert aan het wereldgebeuren wanneer we dat zo doen. Ik geloof dat wanneer je met het gewone meer associatieve denken meedenkt, dat dat dan niet veel effect heeft. De alledaagse gedachten, daar grijp je als het ware zo doorheen, die hebben weinig, geen kracht. In elk geval geen kracht die in het wereldgebeuren iets te betekenen heeft. Maar het is natuurlijk aan de andere kant zo dat het wel bekend is – en dat is ook in niet zozeer spirituele richtingen bekend – dat wanneer je met je gedachten Iets wil, dat dat wel degelijk een kracht genereert die dan ook helpt, dat dat gebeurt wat je wil.

De voorouders van de persoon

Laten we verdergaan met karma en reïncarnatie zoals Rudolf Steiner dat voor ons begrijpelijk heeft gemaakt in zijn boek Theosofie.
Het bijzondere daaraan is dat hij steeds geprobeerd heeft duidelijk te maken dat het geestelijke werkelijk met het denken gevolgd kan worden, dat men dat kan begrijpen, dat men daarvoor niet helderziend hoeft te zijn, maar dat de – zoals hij het soms noemt – gezonde mensenverstand daarvoor aanwezig is en ook geestelijk genoeg is om een door een helderziende geschouwde geesteswetenschap te begrijpen.
En hij geeft eigenlijk in het boek Theosofie, en als voorbeeld in het hoofdstuk over reïncarnatie en karma, daarvan getuigt hij, dat het zo is. Wat men eigenlijk opmerkt, als men heel geconcentreerd en nauwkeurig leest wat hij geschreven heeft, dan merkt men dat het denken zich naar een ander niveau verschuift.

Democratie

We hebben de afgelopen weken in Nederland een val van het kabinet beleefd. Ik heb al eerder gezegd, ik kan mij niet met een partij verbinden. Dat lukt gewoon niet, omdat ik in alle partijen wel iets zie, maar in alle partijen ook heel veel zie waar ik het helemaal niet mee eens ben. Dus je zou haast zeggen, richt een eigen partij op, maar dat is al helemaal niet aan de orde. Maar wat er dan in ieder geval wel heel erg duidelijk opvalt, is het gebruik van het woord democratie. En ik moet zeggen dat me dat in toenemende mate is gaan irriteren hoe dat woord gebruikt wordt, met wat voor een manier van doen en een bepaalde vorm van zeker weten dat juist die partij die aan het woord is, weet wat de juiste democratie is. Nu is het natuurlijk oorspronkelijk een Grieks woord. En het betekent dat het de heerschappij van de burgerij is. Niet van het volk, maar van de burgers. Ik heb dat nog opgezocht. Het verschil tussen het Griekse demos en het Latijnse populus. Want je denkt dan natuurlijk ook aan populisme, wat ook zoveel gebruikt wordt, dat woord. En dat kan natuurlijk niet hetzelfde zijn. Dus daar moet wel een verschil zijn tussen demos en populus. En dat blijkt natuurlijk inderdaad ook zo te zijn, dat demos heeft meer te maken met de burger, terwijl populus is de natie, is het volk van een bepaalde nationaliteit. En wanneer je zegt democratie. dan betekent dat letterlijk dat de burgers de heerschappij hebben. En dan komt natuurlijk meteen de vraag van ja, hoe moet dat dan verwerkelijkd worden?