Zuiver Denken
Ja, in onze tijd wordt opnieuw zo duidelijk hoezeer de wereld de antroposofie nodig heeft als cultuurfactor. Natuurlijk kan men zeggen: ja, de antroposofie is eigenlijk al over de hele wereld bekend geworden en is in die zin wereldwijd in vele gebieden toch een cultuurfactor door vrijescholen, door heilpedagogische instituten enzovoort. Maar dat is niet wat ik bedoel. Er zijn ook zeer veel mensen die enthousiast zijn over het werk van Rudolf Steiner en die met veel elan de inhoud opnemen en zelfs weer doorgeven, erover schrijven, de inhoud zelf uitbreiden enzovoort. Dat is allemaal niet wat ik bedoel.
Alles blijft altijd hetzelfde
Ja, na enige tijd heb ik dan weer de moed gevat om hier te gaan zitten en het een en ander onder woorden te brengen. Wanneer je de politiek, en dan hoef ik niet te zeggen alleen in Nederland, maar in de wereld een beetje volgt, dan kan de moed je heel gemakkelijk in de schoenen zakken. Wat je ziet is dat het eigenlijk altijd maar hetzelfde blijft.
Kerstmis: De Heilige Nachten
IHet is vandaag vierde zondag in de Advent en Ik wil proberen iets over de Advent en over Kerstmis te zeggen, en ook over de tijd direct daarna. Ik ging kijken wat ik een jaar geleden had opgenomen. In feite zou je kunnen zeggen, je kunt het ook herhalen. Want er gebeurt precies hetzelfde als vorig jaar. Die video droeg toen de titel Kerstmis, Vrede op aarde. En dat was bedoeld als tegenwoord tegen de boodschap die wij hadden gekregen dat we ons moesten voorbereiden op een oorlog en dat we allerlei maatregelen moesten nemen om daar goed op voorbereid te zijn. Binnen 4 of 5 jaar zou het zover zijn. En verder moet natuurlijk bijdrage voor Defensie omhoog. Dat was eigenlijk de boodschap.
Inwijding: De Toeschouwer
Ik heb de vorige keer gesproken over de inwijding en over de zelfopvoeding. En ik heb daarbij gezegd dat in de oudheid de leerlingen werden uitverkoren en dat in de huidige tijd de mens zichzelf uitkiest. Nu is het zo dat ik mijn video’s doorgaans beperk tot ongeveer twintig minuten, omdat ik dit medium niet echt geschikt vind voor langere uiteenzettingen. Het nadeel is echter dat je dan altijd maar heel weinig kunt zeggen en dat wat je zegt daardoor al snel iets extreems krijgt.
Vrij Denken
Na de video van vorige keer met de titel ‘Onafhankelijk Oordeel’, kreeg ik natuurlijk reacties. Die staan niet alleen onder de video, maar ik krijg af en toe ook e-mails met reacties. En één daarvan wees mij erop op het feit dat als je wat ouder bent en je kijkt terug naar je jeugd, dat je dan toch eigenlijk zou zeggen: in die tijd waren de mensen nog veel meer afhankelijk van het oordeel waarin ze werden opgevoed dan in de huidige tijd. We zijn veel vrijer in feite geworden om het te wagen iets te denken wat bijvoorbeeld een revolutionair karakter heeft. En dat bedoel ik niet revolutie in de grote zin. Maar, revolutie in de zin van dat je echt iets anders wilt dan wat er gebeurt. Dat te denken, dat is iets wat in de moderne tijd toch in feite steeds meer mogelijk wordt, wanneer je denkt aan de jaren vijftig van de vorige eeuw.
De Inwijding: Zelfopvoeding!
De vorige keer heb ik over de inwijding gesproken, en dat wil ik ditmaal nog voortzetten. Eigenlijk raakt men daar natuurlijk nooit over uitgesproken. De tijd waarin wij leven is een heel bijzondere, wanneer wij ons op de inwijding betrekken, want wij kunnen in onze tijd werkelijk zelf beslissen of wij de weg van de inwijding willen gaan, en dat is werkelijk iets bijzonders. Want wij moeten ons voorstellen: als wij aan oude tijden denken, waarin er mysteriën waren, waar men ingewijd kon worden; daar werden de leerlingen werkelijk daarvoor uitverkoren, en zij hadden zware beproevingen te doorstaan om ook te mogen blijven. De inwijding zelf werd in de school voorbereid, maar wanneer de leerling of de leerlinge dan zover was dat de inwijding voltrokken kon worden, dan werd dat aan de leerlingen voltrokken.
Onafhankelijk Oordeel
Ik zit heerlijk in de herfstzon tussen twee regenbuien in en bezin me op de afgelopen week, toen in Nederland de verkiezingen waren. Die hebben een grote verrassing gebracht en ja, dat leidt er natuurlijk vervolgens toe dat je je dan toch gaat bezinnen op de vraag: hoe kan het toch zijn dat er een uitslag komt die zo ver van de peilingen afstaat en die zo’n grote verrassing is voor iedereen? Wat is er nou eigenlijk gebeurd waardoor dat in korte tijd in de Nederlandse bevolking zo veranderd is? En het gaat mij dan niet zozeer om de vraag in dit specifieke geval, maar meer om een algemene vraag: hoe dat nou in onze tijd werkt.
De Engelen in het Levenslichaam
Een paar weken geleden was ik begonnen met het spreken over een eerste mogelijk scenario wat we zouden kunnen denken om een tegenwicht te bieden, mogelijk, tegen alle andere scenario’s die er zijn. En ik heb toen een stukje uit een voordracht van Rudolf Steiner voorgelezen. Hij zegt dat het werkelijk aan de tijd is dat de mens in zijn tijd, en dan al helemaal in die van ons, inziet dat de zintuigelijke werkelijkheid niet de hele werkelijkheid is en dat we moeten beseffen dat er een geestelijke werkelijkheid, laat ik maar zeggen, vormgevend aan die zintuigelijke werkelijkheid, ten grondslag ligt en dat je die werkelijkheid. die geestelijke werkelijkheid zou kunnen leren kennen doordat je de geesteswetenschap bestudeert. Dat is in onze tijd van het allergrootste belang en dat zou dus eigenlijk het eerste scenario moeten zijn: dat je je een wereld voorstelt waarin de mensen in ieder geval in grote getale niet meer uitsluitend stilstaan bij wat het materiële te bieden heeft, maar ook werkelijk doordrongen zijn van het feit dat er een geestelijke realiteit is.
Het is duidelijk dat hij vond – en dat zal waarschijnlijk iedere ingewijde vinden – dat men eerst moet studeren. En dat laat zich zien daarin, dat in de boeken over geesteswetenschap, bijvoorbeeld de boeken “Theosofie” en ook “Die Geheimwissenschaft im Umriss”, Rudolf Steiner daarin eerst studiemateriaal geeft en pas helemaal aan het einde de inwijdingsweg beschrijft.
En dat heeft zijn goede reden, want als men zich wil ontwikkelen, naar de geest toe, dan betekent dat kort gezegd dat men het ego, dat men het egoïsme wil en ook moet overwinnen. En als men met de oefeningen voor de eigen ontwikkeling naar de geest toe zou beginnen, dan is dat eigenlijk een te sterke egoïstische drang. Daarom kan men zich voorstellen dat gezegd wordt: begin nu eerst eens met de studie.
De Inwijding
In de vorige video’s over anthroposofie heb ik geprobeerd iets uit te werken over de drie- en vierledigheid van de mens, over karma en reïncarnatie, en de laatste keer over het hartdenken. En vandaag wil ik proberen iets te zeggen over de inwijdingsweg, die Rudolf Steiner ons heeft gewezen.
Het is duidelijk dat hij vond – en dat zal waarschijnlijk iedere ingewijde vinden – dat men eerst moet studeren. En dat laat zich zien daarin, dat in de boeken over geesteswetenschap, bijvoorbeeld de boeken “Theosofie” en ook “Die Geheimwissenschaft im Umriss”, Rudolf Steiner daarin eerst studiemateriaal geeft en pas helemaal aan het einde de inwijdingsweg beschrijft.
En dat heeft zijn goede reden, want als men zich wil ontwikkelen, naar de geest toe, dan betekent dat kort gezegd dat men het ego, dat men het egoïsme wil en ook moet overwinnen. En als men met de oefeningen voor de eigen ontwikkeling naar de geest toe zou beginnen, dan is dat eigenlijk een te sterke egoïstische drang. Daarom kan men zich voorstellen dat gezegd wordt: begin nu eerst eens met de studie.
Schermkinderen – Opvoeden van kinderen van 7-14 jaar
Jaren geleden heb ik een boekje geschreven over de opvoeding van het kind, vanaf de geboorte of misschien zelfs wel vanaf de conceptie, tot aan het zevende levensjaar, tot aan de tandenwisseling. Ik vond bij de dichter Novalis een zin die zo ongeveer tot uitdrukking brengt wat ik in dat boekje wilde zeggen, namelijk: Het kind is een zichtbaar geworden liefde. Prachtig! Zo heb ik dat boekje deze titel meegegeven. Dat is al jaren geleden en natuurlijk is vaker de vraag gekomen: Kun je niet ook iets schrijven over het kind in de tweede fase van de ontwikkeling, namelijk van de tandenwisseling tot aan de puberteit? Dat heb ik dan nu geprobeerd en wat ik altijd “doe”, als ik begin met het schrijven van een tekst, dan denk ik eigenlijk eerst erover: wat is nu eigenlijk kern van wat ik zou willen zeggen waarvan ik denk dat dat belangrijk is.