Het Rozenkruis

‘Reeds ziet hij zich dicht bij de stille plaats, die zijn geest met rust en hoop vervult. En op de boog van de gesloten poort ontwaart hij een geheimzinnig beeld. Hij staat en peinst en fluistert zachte woorden van eerbied, die in zijn hart opwellen. Hij staat en peinst. Wat heeft dat te betekenen? De zon zingt en het luiden verstomt. Het teken ziet hij prachtig opgericht, dat voor de hele wereld tot troost en hoop staat, waaraan vele duizenden geesten zich hebben toegewijd, waarnaar vele duizenden harten warm hebben gesmeekt, dat de macht van de bittere dood vernietigt, dat in menige overwinningsvlag wappert. Een verfrissende bron doorstroomt de vermoeide ledematen. Hij ziet het kruis en slaat de ogen neer. Hij voelt opnieuw wat daar aan heil ontsproten is. Het geloof voelt hij van een halve wereld. Maar met een geheel nieuwe zin wordt hij doordrongen, zoals het beeld zich hier voor zijn ogen stelt. Daar staat het kruis, dicht omstrengeld met rozen. Wie heeft aan het kruis rozen toegevoegd?’

Goede Vrijdag en Pasen

Is het niet bijzonder dat het paasfeest en daarmee natuurlijk ook verbonden hemelvaart en pinksteren nog steeds wordt vastgesteld, het tijdstip daarvan, in samenhang met de kosmos. Dat is toch voor het abstracte verstand iets heel bijzonders. Dat niet intussen al lang is gezegd, nou ja, we doen net als kerstmis. Pasen was als oer-Pasen in het weekend van 5 april. Dus we leggen het daar gewoon vast en doen dat ieder jaar zo. Nee, er wordt rekening gehouden met de kosmische verschijnselen. Namelijk, Pasen valt op de eerste zondag na de eerste volle maan, na het lentepunt. En dat maakt dat, daar zijn we natuurlijk toch wel aan gewend, dat we niet kunnen zeggen, Pasen is altijd in het weekend van 5 april. Dan zou je misschien ook moeten zeggen, we doen niet het weekend, maar we nemen vast de data.

Rudolf Steiner, de Ingewijde

Nu is het meer dan een week na de honderdste sterfdag van Rudolf Steiner.En wat mij is opgevallen – ik heb niet zo veel bekeken, maar men bekijkt, denk ik, wat men moet bekijken – wat mij is opgevallen, dat is, dat er een tendens is – en deze tendens kende ik natuurlijk al, maar het werd nu opnieuw heel duidelijk – dat er een tendens is om Rudolf Steiner als een geniaal persoon te bekijken. Als iemand die aan het begin van de twintigste eeuw veel nieuws heeft gebracht, ook veel waardevols, dat hij werkelijk ongelooflijk getalenteerd was. Maar, ja, geen ingewijde op basis van een heilige ziel. Dat heb ik eigenlijk niet zo waargenomen, dat men dat wil vertegenwoordigen. Men wil een Rudolf Steiner hebben, die men zo kan bekritiseren zoals men alle grote wetenschappers en filosofen en kunstenaars kan bekritiseren.

Politieke Dementie

Ja, we ontkomen er natuurlijk toch niet aan om over de politiek te praten. Hoewel ik daar eigenlijk niet zo’n interesse in heb, maar je moet wel. Ik heb de politiek altijd een buitengewoon moeilijk terrein gevonden, ik heb dat al eens eerder gezegd. Omdat je te maken hebt met extremen en ook wanneer je een middenpartij hebt, dan is die op zich ook altijd nog extreem. En je kunt eigenlijk geen partij, tenminste ik niet, vinden waarvan je zegt, nou die vertegenwoordigt nou echt grotendeels van wat ik ook vind. Dan zal iedereen dat wel hebben en die mensen vinden natuurlijk ook heel verschillende dingen. Maar het wordt in onze tijd wel heel moeilijk gemaakt om de politiek nog serieus te nemen. Ik herinner me de tijd van Van Agt en Den Uyl.

Oorlog in Europa?

Voor Kerstmis kwam Rutte met een toespraak dat de Europese landen meer geld moesten uitgeven aan defensie, met een wat angstwekkende mededeling dat er oorlog dreigt. Ik geloof niet dat hij zei direct, maar toch wel in een aantal jaren. Ongeveer tegelijkertijd of daarna kwamen die berichten op dat iedereen thuis een noodpakket moet hebben, om 72 uur een ramp te overleven. Die 72 uur lijken me tamelijk willekeurig, want als er echt een ramp is, dan weet ik niet of dat genoeg is. Maar dat is dan misschien uit onderzoek gebleken, dat als je nou maar 72 uur je kunt redden, dat je dan meestal al gered bent. Er wordt dan natuurlijk gezegd, ja, een cyberaanval of een milieuramp of zoiets dergelijks. Of een oorlog. Maar dat samengebracht met de mededeling van Rutte doet je natuurlijk wel denken, wat krijgen we nu?

De Levende Rudolf Steiner 100 Jaar na zijn Dood

Vandaag is het 100 jaar geleden dat Rudolf Steiner is overleden, en er zullen waarschijnlijk veel evenementen en herdenkingsactiviteiten zijn. Ik wil mijn bijdrage daaraan leveren, maar ik wil iets vooraf laten gaan.  Ongeveer 20 jaar geleden, misschien iets minder, heb ik een film over Rudolf Steiner bekeken, dat was een dvd. In deze film werd waarschijnlijk moeite gedaan om Rudolf Steiner bekender te maken. En daarin was er een beeld dat mij diep raakte, en dat was een boekenkast met daarin een portret van Rudolf Steiner. Ja, dat is natuurlijk iets heel gewoons en je kunt ook niet verwachten dat hij zelf verschijnt, want hij was al lang overleden, maar daar stond het dan, zijn foto. En dat maakte een enorme indruk op mij, namelijk, ik voelde opeens: dit klopt helemaal niet, want hier wordt Rudolf Steiner herdacht en hij wordt eigenlijk behandeld alsof hij dood is.

Lichamelijke Driegeleding

De vorige keer heb ik over de driegeleding van de mens gesproken in lichaam, ziel en geest. En in 1917, dat is vele jaren later, toen het boek Theosofie verscheen, heeft Rudolf Steiner in 1917 een geschrift gepubliceerd met de titel Von Seelenratseln. En daarin komt hij met een, ja eigenlijk min of meer baanbrekend inzicht. Het lijkt allemaal heel vanzelfsprekend te zijn wanneer men het eenmaal weet. Maar men moet zich voorstellen dat dit destijds, in die tijd waarin Rudolf Steiner leefde, helemaal niet iets was wat bekend was. En eigenlijk nu nog steeds niet, alleen weten de antroposofen het nu, omdat Rudolf Steiner dit inzicht gebracht heeft. En zo zou men kunnen voelen dat het iets vanzelfsprekends is. 

Het Intelligente Tijdperk

Het is me tot vorige week ontgaan dat er inmiddels een nieuwe titel is, een nieuwe term, voor datgene wat tevoren de Great Reset was. Er is een nieuwe, ja ik denk dat dat een werktitel is, en dat is de intelligente eeuw. Ik vind dat een intelligente titel, alleen zou ik er een heel andere invulling aan willen geven dan de invulling die daarvoor gebruikelijk is. Ik stel me zo voor, de titel heeft een rol gespeeld in de bijeenkomst in Davos. Klaus Schwab heeft een boek geschreven. Over de vierde industriële revolutie en als je dat boek kent, dan weet je: dat gaat voornamelijk over de digitalisering en over de kunstmatige intelligentie en wat dat allemaal in deze eeuw zal gaan teweeg brengen.

Het Driegelede Mensenwezen

Als we de antroposofie willen leren kennen, dan hebben we een andere manier van studeren nodig dan wat we in de gewone wetenschap doen. Want antroposofie heeft natuurlijk werkelijk met ons mensen te maken, ook met de rest van de wereld. Maar de mens is een brandpunt, zou men kunnen zeggen. En dat betekent dat, wanneer we bepaalde kennis, inzichten opnemen, het niet voldoende is als we ze alleen maar weten. 

De vorige keer heb ik gesproken over de vierledige wezenheid van de mens. En ik heb geprobeerd dat zo te doen dat het dan ook mogelijk wordt om deze ervaringen na te volgen. Dat men dus niet alleen leest: ah, er zijn dus vier wezensdelen, fysiek lichaam, etherlichaam, astraallichaam, ik. En dan moet men het weten. Dan kan men er nog iets meer van weten, maar alles blijft weten. 

Amfortas en Parcival in the Oval Office

Ja, vorige keer heb ik gesproken over het gesprek, het beruchte gesprek, tussen Trump en Zelensky in The Oval Office. En naderhand kwam mij voor het geestesoog een oerbeeld. Ik zou dat oerbeeld niet gekend hebben als ik niet bij Rudolf Steiner daarover gelezen zou hebben. En wel in een voordrachtenreeks uit 1913 in Den Haag, waarin hij spreekt over de werking van de innerlijke ontwikkeling op de verschillende wezensdelen van de mens. En hij spreekt dan op een gegeven moment over de ziel en legt dan uit dat de ziel in feite in de mens de grote egoïste is, die de neiging heeft om werkelijk alles op zichzelf te betrekken en zich helemaal in het persoonlijke belang in te dompelen. Maar opgave voor de ziel is dat te overwinnen en de ziel te maken tot een wezensdeel wat geheel en al uit liefde bestaat.

Je kunt je wel voorstellen dat dat in één leven zomaar niet gaat. Maar wanneer je aan een innerlijke ontwikkeling begint, dan begin je daaraan te werken.